Twee maanden geleden had ik nog niet van Qniverse gehoord. Ook niet van Qisheng Zheng, zoals ze toen heette. “Daar moet je naar toe”, zei ene Loek, die betrokken is bij Jazz in Arnhem, wat resideert in het Huis van Puck. Van dat jazzpodium had ik overigens ook nooit gehoord.

Inmiddels werd over deze zangeres en fluitist de loftrompet gestoken. In JazzNu stond een interview, en componist-pianist Martin Fondse wees haar aan als zijn opvolger in de serie JAZZ-tafette. Kennelijk is Qniverse een nieuwe ster aan het jazzfirmament van Nederland. ‘Alleen die naam hè’, moet ze gedacht hebben. Voor degenen die de Chinese taal niet machtig zijn, is die naam onuitsprekelijk en niet te onthouden. Binnen een paar weken had ze de artiestennaam Qniverse aangenomen. Maar echt lekker bekte dat ook niet en nu noemt iedereen haar zo.



Qniverse dus. Ze kreeg opvallend veel aandacht voor iemand die nog vrijwel niemand kent. Met deze concertrecensie van een optreden in een nog nauwelijks ontdekte jazzlocatie, weer opnieuw. In het Huis van Puck, met plaats voor minder dan honderd bezoekers, en met een programma dat populair is bij Arnhemse jazzliefhebbers en muziekstudenten van ArtEZ, Arnhem. Het is geen toeval dat Qniverse, na haar kwintetdebuut tijdens het Utrechtse Transition festival, juist in deze mini-jazzclub haar tweede optreden met het kwintet geeft. Qniverse heeft namelijk gestudeerd aan ArtEZ en woont in Arnhem, net zoals haar jaargenoot en saxofonist Norbert Lensink. Hoe dan ook, de vraag die opborrelt is waar al die plotselinge aandacht vandaan komt. The proof of the pudding is in the eating, vonden we.



Het begin was bijzonder. De band speelde en nog voor Qniverse opkwam hoorden we een tape met de tekst ‘Mine Buddha sets me free’. De muziek klonk als een vrije improvisatie, en was heftig. Qniverse declareerde met indringend spoken word, heel persoonlijk en zelfs enigszins ongemakkelijk. “Sometimes you have the believe of something bigger than us”, riep ze. Qniverse is fenomenaal met haar spoken word, de dwarsfluit gebruikte ze daarbij spaarzaam, meer om accenten aan te brengen dan om te soleren. Alles waarmee zij worstelt kan onderwerp van de muziek zijn. Ook het racisme dat ze als Chinese als gif ervaart. Voor haar ligt dat zo gevoelig, dat zelfs de vraag ‘waar kom je vandaan’ als onaangenaam en racistisch wordt ervaren. 



De muziek gaat alle kanten op, met flarden avant-garde, sentimenteel fluitspel, lieflijke in het Chinees gezongen liedjes, een nummer dat even in het begin als rauwe blues uit Louisiana klinkt, en ook swingende momenten van de hele band komen langs. Het spoken word, de grillige zang die vervormd wordt door echo en elektronica, het hijgen en het zuchten, het zijn de ingrediënten die haar bijzonder maken.

Bij Qniverse zelf wisselen het spoken word, de gezongen liedjes en de technisch prachtig gespeelde fluitsolo’s elkaar af, alsof zij al zappend al haar muzikale klanken, gevoelens, stijlen en mogelijkheden wil laten horen. De momenten dat je de muziek wordt ingezogen worden daardoor soms ruw verstoord door die andere kant van Qniverse, die we ook moeten horen.



Qniverse kan overmoedig en onrijp klinken. Ze wil veel, maar kan nog niet alles. De structuur van de muziek en de opbouw van het programma is soms ver te zoeken. Dat het toch werkt, is te danken aan het sublieme kwartet, dat haar niet uit het oog verliest, en structuur brengt waar die bedolven dreigt te worden onder enthousiasme. “Smile at the surface”, zingt ze, “but inside it’s so skanky.” Dat geldt niet voor de muziek, verre van dat. En zeker ook niet voor saxofonist Norbert Lensink, die met zijn softe, zwoele altsaxofoongeluid de muziek dieper het jazzdomein induwt.

De pudding smaakte dus best goed, naar meer ook, maar er zaten nog wel wat harde klontjes en te veel ingrediënten in, die de perfecte smaak in de weg stonden. Qniverse kan veel en wil ook alles laten horen. Laat die pudding maar even rijpen, dan wordt de smaak beter.

QNIVERSE’s QUINTET
Huis van Puck, Arnhem
5 mei 2026

Qniverse – fluit, stem

Norbert Lensink – altsaxofoon, synthesizer

Philipp Rütgers – piano, keyboard

Tijs Klaassen – contrabas, basgitaar

Wouter Kühne – drums

qishengzhen.com