Het Jazzowy Festival voor improvisatiemuziek in Opoczno (Polen) werd dit jaar voor de zesde keer georganiseerd. Opoczno ligt op een dik uur rijden van Warszawa en heeft in de loop van de jaren een goede naam opgebouwd binnen de Poolse jazzfestivals. Dit is te danken aan de muziekkeuze van het festival, mede door de inbreng van de festivaldirecteur en zijn team.

Artistiek directeur is Tomasz Kudyk: jazztrompettist, arrangeur, componist, producent en professor aan de Jazzmuziekacademie in Krakau. Hij is inmiddels al dertig jaar frontman van de Poolse jazzformatie New Bone. In februari dit jaar kreeg hij de hoogste Poolse onderscheiding voor zijn bijdrage aan de Poolse cultuur.

Nog een reden voor een bezoek aan deze zesde editie was de artiestenkeuze. In het Cultureel Centrum van Opoczno werden tijdens dit weekend vier optredens gepland, met zeer uiteenlopende muziekstijlen en met een keur aan fantastische musici, die inmiddels hun sporen hebben verdiend binnen de Poolse of internationale jazz, of aan het begin staan van hun jazzcarrière.

Ewa Uryga is een gelauwerde jazzzangeres met specialisatie soul, pop en gospel. Voor het Jazzowy Festival speelde zij materiaal van haar album uit 2023: Between Voices & Bass, een plaat met jazzstandards. Verrassend is dat zij hiervoor twee muzikanten had uitgenodigd, die haar zang delicaat omlijstten met bas en slagwerk. De inmiddels 64 jaar oude Ewa Uryga heeft een prachtige stem, die moeiteloos de intimiteit kan dragen, mede door Paweł Panta, een van de weinige Poolse bassisten met een Grammy op zijn palmares voor zijn bijdrage aan het album Night in Calisia van Randy Brecker en het Wlodek Pawlik Trio.

Achter het drumstel nam Dorota Piotrowska plaats, die subtiel en niet teveel op de voorgrond Uryga begeleidde. Piotrowska studeerde na haar conservatoriumopleiding (Amsterdam en Groningen), aan de Universiteit van Brooklyn (New York) waar ze afstudeerde in Jazz Performance, met als zwaartepunt slagwerk. Op haar nieuwe cd Voices of Human Consciousness speelt zij samen met een keur aan internationale jazz-musici onder de naam Sound Circle. De dochter van Ewa Uryga, Oliwia Skrzypczyk, zong een duet met haar moeder tegen het einde van het concert. De start van het festival bleek verrassend intiem en delicaat van stijl te zijn. Jazzstandards kunnen uitgekauwd en saai zijn, maar dat was hier zeker niet het geval, mede door het raffinement in Uryga’s stem en door de subtiele begeleiding.

Het tweede concert op de vrijdag leek een herhaling van zetten van de eerste, maar dat pakte anders uit met het Anna Gadt Quartet. De leidster is pianiste, vocaliste en pedagoge aan de Muziekacademie in Katowice. Voor dit optreden omringde zij zich met Pawel Kaczmarek op de piano (gelauwerd pianist in Polen en bandlid van New Bone), Alan Wykpisz (35) op contrabas en Grzegorz Palka (32) op drums, twee jonge, zeer talentvolle musici en reeds jaren samen spelend in het High Defenition Quartet uit Krakow. Het Anna Gadt Quartet speelde muziek van zijn album Still I Rise – Echoes Of Time uit 2010.

Anna Gadt staat vooral bekend om haar avantgardistische muziekprojecten, maar speciaal voor deze gelegenheid koos ook zij, evenals Ewa Uryga, voor jazzstandards. Het is zeldzaam deze zangeres met tekst te horen zingen. Normaal gesproken beweegt Gadt zich op het gebied van zang en improvisatie. Here’s to life van Shirley Horn, Both Sides Now van Joni Mitchell, Why should I care van Clint Eastwood, Lawns van Carla Bley en The Peacocks van Jimmy Rowles kregen in haar bewerking een originele, experimentele bewerking. Het publiek kon haar optreden zeer waarderen.

Na afloop sprak ik met Anna Gadt en vroeg haar waarom ze stukken speelde van een zestien jaar oud album en niet van haar meest recente album met het Warsaw Cello Quartet. Zij gaf aan dat de directie van het festival hierop had aangedrongen…

Na de eerste dag bleven er gemengde gevoelens. De lading dekte niet geheel de titel van het festival en dat was spijtig. Was het teleurstellend of slecht? Dat nou ook weer niet, maar toch ontbrak er iets aan enthousiasme en de moed om af te wijken van het gangbare. En dat is jammer.

Voor de tweede dag gingen we maar eens even goed voor zitten. Dat beloofde wat met als opener het Piotr Schmidt Quintet met het programma Piosenki Komedy. De leider heette iedereen welkom en kondigde al aan dat hij voor dit festival materiaal van zijn laatste drie albums (Ether, Hearsey en Komeda Without Words) zou gaan spelen, allen gebaseerd op muziek van Krzysztof Komeda. Voor dit concert formeerde hij een bijna nieuw kwintet: Piotr Schmidt op trompet (kort geleden door de pers verkozen tot beste trompettist van Polen), pianist Pawel Tomaszewski, Gabriel Niedziela, winnaar van het internationaal gitaarconcours te Krakow in 2017), Jakub Olejnik op contrabas, oprichter en artistiek leider van het Bass& Beat Festival en drummer Grzegorz Maslowski.

Het publiek werd getrakteerd op indringende muziek, met Piotr Schmidt als middelpunt. De lang uitgesponnen nummers gaven ieder bandlid de gelegenheid zijn kunnen te tonen en dat bracht het publiek in vervoering. Soms ontroerend, soms subtiel, dan weer bombastisch en hierna weer terug naar de prachtige melodieën van Komeda. Dat instrumenten als vocalen kunnen dienen is fraai om live te zien en te horen. Na anderhalf uur concerteren gaven de mannen nog een toegift, een bekend slaapliedje in Polen. (Ach, Spij Kochanie: Welterusten, Lieverd)

Het slotconcert van het festival werd verzorgd door het Bester Quartet, een voortzetting van de legendarische Krakow Klezmer Band. Jaroslaw Bester op accordeon is de bandleider en samen met zijn bandleden maakte hij helaas een erg ongeïnspireerde indruk. Tussendoor brabbelde hij wat in de microfoon, of mopperde over de instelling van de apparatuur op het podium, die juist erg goed geregeld was. Het slot van het festival was dus een tegenvaller, terwijl hij fantastische musici om zich heen had staan. Allemaal fabuleuze musici, klassiek en in jazz geschoold. Hun muziek wordt uitgegeven door het Tzadiklabel van John Zorn.

Wat een uitsmijter van het festival had moeten worden, werd een monotoon en tegenvallend einde.

Piotr Schmidt en zijn quintet maakten de verwachtingen meer dan waar en voor zulke pareltjes ga je naar concerten of festivals om dit te ervaren. Polen is een gastvrij land en de prijzen voor concerten en festivals zijn zeer aantrekkelijk, met 140 zloty (35 euro) voor een tweedaags carnet zit je letterlijk voor een prikkie op de eerste rij!

FESTIVAL JAZZOWY BARWY MUZYKI IMPROWIZOWANEJ

Cultureel Centrum Opoczno (Polen), 24 en 25 april ‘26

Ewa Uryga - Between Voice & Bass
Ewa Uryga – zang

Oliwia Skrzypczyk - zang

Pawel Panta – contrabas

Dorota Piotrowska – drums

Anna Gadt Quartet - Still I Rise - Echoes of Time
Anna Gadt – zang
Pawel Kaczmarczyk – piano
Alan Wykpisz – contrabas
Grzegorz Palka – drums

Piotr Schmidt Quintet - Piosenki Komedy
Piotr Schmidt – trompet
Pawel Tomaszewski – piano
Gabriel Niedziela – gitaar
Jakub Olejnik – contrabas
Grzegorz Maslowski – drums

Bester Quartet
Jaroslaw Bester – accordeon
Dawid Lubowicz – viool, mandoline
Maciej Adamczak – contrabas
Ryszard Palka – drums