“Het is geen bigband, het is geen fanfare, het is een bende”, zei Toots Thielemans vol bewondering over de vijftienkoppige Flat Earth Society (FES). De groep hanteert zelf het motto ‘de meest onbetrouwbare muziek’ en maakt dat opnieuw waar bij lancering van het album ‘Missa Asinorum’. Deze ‘mis van de ezels’ ontpopte zich als een tomeloos avontuur, waar de comfortzone in de zaal zich bereidwillig naar voegde.

Twee ezels (Peter Vermeersch en Peter Vandenberghe) componeerden een mis en vijftien ezels voerden die uit, meldde FES in de aankondiging van het album. Het concert werd in Donky fever door kabouterstemmen ingeleid met een ezelrecitatief. Op een robotachtige manier spraken zij in de ezeltaal. Na een korte stilte klonk een dromerige melodie op vibrafoon, gehuld in een ruimtelijke echo. De muziek ving aan in een filmisch perspectief en werd, gezien structuur en monumentale speelduur, uitgewerkt in een suiteachtig verloop. Trip it, een ouder nummer, begon met een intro dat deed denken aan een pianoconcert van Rachmaninoff. Een schijnbeweging als opmaat voor een energiek stuk met funky grooves. 

Peter Vermeersch: “Dan gaan we nu over naar No side left en dit is een speciaal moment. Normaal gezien was Michel Mast niet verwacht hier. Hij kon er niet zijn eigenlijk en we hadden een vervanger gevonden, maar die is ziek geworden, dus komt Michel vanavond zichzelf vervangen.” 

Boven een dromerige sluimering gesmoorde klanken, klinkt een lyrische melodie van Mast. Als een autonome sectie leggen de blazers daar een hallucinerende laag overheen. De vibrafoon van Wim Segers is opnieuw een leidraad. De gitaar van Maarten Flamand maakt zich voorzichtig los en gaandeweg komt een symfonische meerstemmigheid tot stand waarin ook deconstructie en chaos ontstaat.

Met The lost one marcheert de muziek een nieuw verhaal binnen. Een processie trekt voorbij totdat de zwevende klanken van de vibrafoon de stemming ombuigen naar actie en ontregelende mystiek. De muziek klinkt almaar dreigender, maar een climax blijft uit.

Vermeersch: “Op een avond, ergens in New York, keek Piet vanaf de 34ste verdiep naar beneden en zag daar allemaal kleine gele en rode vierkantjes door de straten bewegen. Hij heeft daar toen een schilderij van gemaakt dat hij Broadway boogie-woogie noemde. In een droom vroeg hij om daar muziek bij te zetten en dat hebben we dan gedaan.” FES ontlaadt in een geagiteerde boogie-woogie-dynamiek waarin orkestrale kwaliteiten worden weggedrukt door een exploderende gitaar die de verkeerschaos uitbeeldt.

“We zijn aan het laatste nummer gekomen. Nog eentje en dan naar bed. Kort gezegd is het filmmuziek voor een film die nog niet bestaat omdat het een Duitse western is. Er bestaan wel Duitse westerns, maar dan van die Amerikaanse gedumpt in het Duits. Het is getiteld A fist full of Sauerkraut.” In een collage van tunes dwaalt de muziek losjes door de filmgeschiedenis.

In de toegift klinkt weemoed in Weer is een dag voorbij van Misha Mengelberg.

Luisteren en kijken naar Flat Earth Society is je laten meevoeren in een proces. De muziek flaneert gemoedelijk en wordt dan doorkruist met dramatische ontwikkelingen of scherpe ontregelingen, om vervolgens uit een dromerig, poëtisch, verstild of ander kalm vaatje te tappen. 

Kortom: het kan alle kanten op en blijft vrij onvoorspelbaar. Wat FES onderscheidt en onweerstaanbaar maakt is de rijke stijl van arrangeren, waarin kleur, ritme en arcering voor veel diepte zorgen. Daarnaast is er veel ruimte voor humor, gespeelde trivialiteit en clichématige stijlfiguren.

In de muziek van FES wordt het verkeerde been het goede. Of je qua gevoel een roadmovie of een rockopera denkt te beleven, doet niet zo ter zake. Het proces beleven en ondergaan is de enige vereiste om te genieten van muziek die alles relativeert. Missa Asinorum is een prachtig nieuw hoofdstuk.

FLAT EARTH SOCIETY

Paradox Tilburg, 8 mei 2026

Bruno Vansina – fluit, baritonsaxofoon
Benjamin Boutreur – altsaxofoon
Michel Mast – tenorsaxofoon
Peter Vermeersch – klarinet, basklarinet, elektronica, vocalen
Martí Melià – klarinet, basklarinet
Bart Maris – trompet, piccolo trompet
Pauline Leblond – trompet, fluegelhorn
Peter Delannoye – trombone
Marc Meeuwissen – trombone
Berlinde Deman – tuba
Wim Segers – vibrafoon, percussie, 
Peter Vandenberghe – piano, keyboards
Maarten Flamand – elektrische gitaar
Cyrille Obermüller – contrabas
Gert-Jan Dreessen – drums

Setlist

Donkey Fever

Trip it

No Side Left

The lost one

Broadway boogie-woogie

A fist full of Sauerkraut

Weer is een dag voorbij

Zoek hier verdieping in het oeuvre van FES. Luister en kijk hier.